X
تبلیغات
محفل اقتصاد - رشد نقدينگي مهم‌ترين دليل اقتصاد تورمي ايران

محفل اقتصاد

اگر اين گفته ابراهيم شيباني، رييس كل پيشين بانك مركزي كه تاكيد كرده بود «نرخ رشد نقدينگي بايد حداكثر بين 15 تا 20 درصد باشد و نرخ رشد بيش‌تر از اين محدوده براي اقتصاد كشور مشكل ايجاد مي‌كند» حقيقت داشته باشد بايد اين واقعيت تلخ را پذيرفت كه در طول 18 سال گذشته يعني در فاصله زماني پايان جنگ تحميلي تاكنون اقتصاد دولتي ايران جداي از سال‌هاي 68، 76 و 77 كه نرخ رشد نقدينگي كم‌تر از 20 درصد بوده، سال‌هايي سراسر مشكل را سپري كرده است.

اما باوجود اشتراك‌نظر قريب به اتفاق كارشناسان و مسوولان حوزه پولي و اقتصاد در مورد تاثير مستقيم رشد نقدينگي بر افزايش نرخ تورم، اختلاف نظرهايي در مورد جزييات و نحوه تاثيرپذيري اين دو شاخص مهم اقتصادي كشور و ميزان اثرگذاري هر كدام بر ديگري وجود دارد. چنانچه برخي كارشناسان مانند محمد طبيبيان رييس پيشين موسسه آموزش عالي بانكداري نسبت اثرگذاري بين رشد نقدينگي و نرخ تورم را يك به يك ارزيابي مي‌كنند به اين معني كه هر يك واحد رشد نقدينگي به يك واحد رشد نرخ تورم منجر مي‌شود در حالي كه برخي ديگر از كارشناسان مانند محمدقلي يوسفي، استاد دانشگاه تهران درباره اين نسبت اثرگذاري، برداشت متفاوتي داشته و تخمين ديگري ارايه مي‌كنند كما اين‌كه اين كارشناس اقتصادي معتقد است كه به ازاي هر 10 درصد رشد نقدينگي، تورمي معادل 7/6 درصد در كشور ايجاد مي‌شود.

به هر صورت باوجود تفاوت آرا و عقايد كارشناسان و مسوولان در اين مورد همه آن‌ها از شاخص «رشد نقدينگي» به عنوان مهم‌ترين (يا يكي از مهم‌ترين) عوامل موثر بر رشد «نرخ تورم» نام مي‌برند.

مظاهري: رشد نقدينگي عامل افزايش نرخ تورم است

اين اشتراك نظر تا حدي پردامنه و فراگير است كه حتي طهماسب مظاهري در مقام رييس كل جديد بانك مركزي نيز در اولين روزهاي شروع مسووليت جديد خود و در نخستين اظهارنظرها به عنوان رييس مهم‌ترين نهاد پولي كشور، بر اين نكته اساسي تاكيد مي‌كند كه «بالا رفتن نرخ تورم ناشي از افزايش نقدينگي است.»

مظاهري در پاسخ به سوال «ايسنا» درباره دلايل افزايش تورم در ماه‌هاي اخير مي‌گويد: «براي كاهش تورم بايد پايه‌هاي اساسي را در نظر داشت كه اين پايه‌ها رابطه رشد اقتصادي و ميزان نقدينگي موجود در جامعه است.»

وي تاكيد مي‌كند كه هر وقت در جامعه تورم داشته‌ايم، با افزايش نقدينگي روبه‌رو بوده‌ايم. به همين دليل سعي دولت و بانك مركزي اين است كه به يك تعادل در ميزان نرخ رشد اقتصادي و حجم نقدينگي در جامعه برسد.

شيباني: وارد نشدن پول نفت در بودجه مهم‌ترين روش مقابله با رشد نقدينگي است

رييس كل تازه مستعفي بانك مركزي هم در كنار تاكيد بر تاثيرگذاري نقدينگي بر تورم خاطرنشان مي‌كند كه نقدينگي بايد حداكثر 15 تا 20 درصد باشد و اگر بيش‌تر از اين شود مشكل ايجاد خواهد شد.»

وي تصريح مي‌كند: «به دليل اين‌كه اقتصاد ما بر پايه پول نفت است و ما بايد يك ريال را تبديل به ارز و دلار كنيم، دچار مشكل مي‌شويم. شيباني يكي از راه‌هاي جلوگيري از نقدينگي را كنترل بانك‌ها عنوان كرد و گفت: «بانك‌ها بايد به حد توان اعتبار بدهند و در صورتي كه بيش‌تر به آن‌ها فشار بيايد از بانك مركزي قرض مي‌كنند كه اين قرض گرفتن بانك‌ها همان تاثير پول نفت را دارد و مجددا موجب افزايش نقدينگي خواهد شد. بنابراين بانك‌ها بايد از اين نظر مورد كنترل قرار گيرند.»

وي از ديگر ابزارهاي كنترل نقدينگي را ذخيره قانوني از بانك‌ها عنوان كرد و گفت: «مقداري از پول بانك‌ها از سوي بانك مركزي جمع‌آوري مي‌شود كه خودش 17 درصد و از طريق فروش اوراق مشاركت است كه تا حدودي مي‌توان پول‌ها را به صورت قانوني ذخيره كرد و اين آخرين علاج است كه ما اين راه را دوست نداريم.»

رييس كل بانك مركزي با تاكيد بر اين‌كه «مهم‌ترين روش جلوگيري از نقدينگي اختصاص نيافتن پول نفت در بودجه است»، گفت: «مجلس و دولت به عنوان سياست‌گذار بايد به سمتي بروند كه نفت را از بودجه خارج كنند و آن را براي سرمايه‌گذاري‌ها و واردات ارزي اختصاص دهند.»

شيراني:

راه مهار تورم پرهيز از تبديل درآمدهاي نفتي به ريال است

سرپرست موسسه عالي بانكداري هم روز گذشته در گفت‌وگو با ايسنا تصريح كرد: «براي مهار نرخ تورم در درازمدت بايد از تبديل درآمد‌هاي نفتي به ريال و اتخاذ هرگونه سياستي كه منجر به افزايش نقدينگي مي‌شود پرهيز كرد.»

علي‌رضا شيراني، يكي از دلايل عمده افزايش نرخ تورم را افزايش بيش از حد نقدينگي در سال گذشته دانست و گفت: «با ادامه سياست‌هاي انقباضي بودجه‌اي، رشد نقدينگي و تورم محدودتر خواهد شد.»

وي يكي از اقدامات براي جمع‌آوري نقدينگي و در نتيجه مهار نرخ تورم را اتخاذ سياست‌هاي انقباضي عنوان كرد و افزود: «انتشار اوراق‌مشاركت نيز از ديگر راه‌حل‌هاست.»

سرپرست موسسه عالي آموزش بانكداري در پاسخ به اين پرسش كه بهترين فرمولي كه بانك مركزي براي كنترل نرخ تورم بايد اتخاذ كند تصريح كرد: «ما بايد تمامي عواملي كه منجر به تورم مي‌شود را بررسي كنيم و اين عوامل را به حداقل برسانيم و در اين راستا يكي از عوامل مهم كه در كنترل نقدينگي نقش بسزايي دارد انتشار اوراق مشاركت است كه از سوي بانك مركزي انجام مي‌شود.»

شيراني اضافه كرد: «در بازار پول نيز بانك‌ها مي‌توانند با انتشار اوراق سپرده كوتاه‌مدت با نرخ بالاتر تورم بخشي از نقدينگي را جلب كنند.»

وي يكي ديگر از عوامل موثر در كنترل نرخ تورم را سوق دادن تسهيلات بانكي به سمت فعاليت‌هاي مولد و اشتغال‌زا دانست و عنوان كرد: «با سرمايه‌گذاري‌هاي پيشرفته ميزان توليدات در كشور افزايش پيدا مي‌كند و با افزايش توليدات عرضه كالا بيش‌تر مي‌شود و در نتيجه منجر به كاهش تورم مي‌شود.»

سرپرست موسسه عالي آموزش بانكداري خاطرنشان كرد: «مساله نظارت و كنترل پيش‌تر بر نظام بانكي مساله مهمي‌ است كه در كنترل نرخ تورم نقش بسزايي دارد و در اين زمينه بايد كنترل و دقت بيش‌تري شود.»

رابطه نقدينگي و تورم يك به يك است

محمد طبيبيان، رييس پيشين موسسه عالي بانكداري در گفت‌وگو با «سرمايه» با تاكيد بر ارتباط مستقيم نقدينگي و تورم گفت: «تاثير نقدينگي بر تورم در درازمدت يك به يك است و اين جريان با توجه به روند توليدات ملي از گذشته تا حال چنين بوده است.»

وي افزود: «توليدات ملي ما روند كنوني را طي مي‌كند، به همين دليل نمي‌تواند تاثير خاصي بر تورم داشته باشد. بنابراين شاهد تاثيرات نقدينگي بر تورم خواهيم بود.»

طبيبيان خاطرنشان كرد: «تاثير منفي توليد ملي بر روند تورم موجب افزايش آثار نقدينگي بر دماسنج اقتصاد شده است.»رييس پيشين موسسه عالي بانكداري در پاسخ به سوال«سرمايه» مبني بر اين‌كه «رييس كل جديد بانك مركزي بر رابطه مستقيم نقدينگي و تورم تاكيد دارد در حالي كه رييس كل پيشين بانك مركزي تفكري عكس اين جريان داشت، اين تفكرات تا چه حد بر روند برنامه‌هاي اقتصادي آن‌ها تاثيرگذار است؟» گفت: «شيباني رابطه مستقيم اين دو عامل اقتصادي را نقض نكرد و آنچه مدنظر بود در دوره رياست كلي ايشان تاثير روند درآمد نفت بر تورم بود.»

تاثير نقدينگي بر تورم

به شرايط اقتصادي وابسته است

بهاء‌الدين حسيني هاشمي، مديرعامل بانك سرمايه با تاكيد بر تاثير مستقيم نقدينگي و تورم به «سرمايه» گفت: «در تحليل تاثير نقدينگي و تورم بايد به اين نكته توجه داشت كه اگر نقدينگي حاصل كسري بودجه باشد، اشتغال كامل و اشتغال ناقص را به عنوان تاثيراتش به همراه دارد.»

وي افزود: «در شرايط اشتغال ناقص، رشد نقدينگي موثر بر تورم نيست چرا كه نيروهاي انساني، مديريت، سرمايه و منابع طبيعي در ظرفيت كامل خود به كار گرفته نشدند.»

بنابراين نقدينگي در بلندمدت موجب تورم نمي‌شود، چرا كه در عرصه ديگر مورد استفاده قرار مي‌گيرد.»

مديرعامل بانك سرمايه تاثير نقدينگي بر تورم را در شرايط اشتغال كامل دانست و تصريح كرد: «در شرايط اشتغال كامل به دليل به كارگيري صد در صدي عوامل توليد، افزايش نقدينگي منجر به توليد نخواهد شد و قيمت‌ها و تورم را با رشد همراه مي‌كند.»

حسيني هاشمي از جمله عوامل ديگري كه بر تورم تاثيرگذار است را چنين عنوان كرد: «عامل رواني، عدم ثبات سياسي و اقتصادي، عدم برنامه‌ريزي صحيح اقتصادي براي تعادل عرضه و تقاضا، افزايش بودجه جاري دولت و تورم وارداتي را از مهم‌ترين عوامل موثر بر رشد تورم برشمرد.»

وي تورم وارداتي را چنين تعريف كرد: «واردات كالا به دلار سبب افزايش قيمت تمام شده كالا خواهد شد و اين امر تورم وارداتي ناميده مي‌شود.»

 

+ نوشته شده در  شنبه هفتم اردیبهشت 1387ساعت 21:19  توسط انجمن علمی اقتصاد  |